Sivil-Asker İşbirliği sürecindeki gelişmeler NATO’yu da etkilemiş ve askeri planlama faaliyetleri içinde vazgeçilmez bir unsur olarak yer almaya başlamıştır. Bu nedenle, NATO tarafından iki önemli doküman hazırlanmıştır. Bunlardan birisi Sivil-Asker İşbirliğinin politikasını belirleyen “MC-411 NATO CIMIC Politikası” dokümanı, diğeri ise usul ve esasları ortaya koyan “AJP-09 NATO CIMIC Doktrini” dokümanıdır. Her iki doküman da, İttifakın Stratejik Konsepti’nde meydana gelen gelişmeler ve NATO’nun müdahil olduğu çeşitli kriz ve çatışma bölgelerinden (Bosna-Hersek ve Kosova gibi) çıkarılan dersler ışığında, üye ülkelerin görüş ve önerilerinin karşılıklı müzakereleri ile geliştirilmektedir.

 Sivil-Asker İşbirliği konusunda, üye ülkelerde ortak bir anlayışın oluşmasını sağlamak maksadıyla hazırlanan söz konusu dokümanlarda da yer alan bazı önemli hususlar aşağıdadır.

       a. Amaç :

      CIMIC’in uzun vadeli amacı; kriz hallerine kalıcı çözümler getirilmesi için gerekli koşulların hazırlanması ve bu koşulların idame ettirilmesi,

      CIMIC’in kısa vadeli amacı ise; Müttefik Kuvvetlerin bulunduğu bölgedeki komutana optimum seviyede moral, maddi ve taktik avantajlar sağlamak için komutan ile sivil halk ve kurumlar arasında işbirliği ve koordinasyon sağlamaktır.

      b. Kapsam :

      NATO belgelerinde CIMIC’in kapsamı, “Üye ülkelere gönderilen dış takviye kuvvetleri ile üye ülkelerin sivil ve askeri makamları arasındaki koordinasyon ve bu kuvvetlerin bulunduğu bölgelerdeki yönetsel makamlar ve sivil halk arasındaki ilişkilerin düzenlenmesi” olarak nitelendirilmekte olup, NATO’nun kendi organları arasındaki işbirliği ve koordinasyon CIMIC olarak değerlendirilmemektedir. CIMIC kapsamına, Kuzey Atlantik Antlaşması’nın hem 5 nci maddesi hem de 5 nci maddesi dışında yer alan operasyonlar girmektedir.

      c. Hedefler :

      NATO’nun tespit etmiş olduğu Sivil Olağanüstü Hal Planlaması (Civil Emergency Planning/CEP) faaliyetlerinin hedefleri ile Sivil-Asker İşbirliğinin hedeflerinin önemli ölçüde çakıştığını söylemek mümkündür. Bu kapsamda, halen NATO tarafından sürdürülen CIMIC hedefleri;

      (1) NATO kriz önleme ve kriz yönetim düzenlemelerinin desteklenmesi,

      (2) Kriz ve savaşta askeri kesimin desteklenmesi,

      (3) Barış döneminde sivil kesimin desteklenmesi,

      (4) Kriz ve savaşta hükümetin idamesinin sağlanması,

      (5) Savaş ve afetlerden kaynaklanan tehdit ve risklere karşı halkın desteklenmesi ve korunması,

      (6) Uluslararası seviyede NATO ve Avrupa Atlantik Ortaklık Konseyi’nin çabalarının desteklenmesi,

      (7) Krizde makul ölçülerde ekonomik ve sosyal hayat seviyesinin sağlanması,

      (8) Savaş ve afet alanlarının rehabilitasyonu ile ilgili çabalara katkıda bulunulması olarak sıralanabilir.

      d.Faaliyet Alanları :

      Savunma planlama faaliyetleri içinde yer alan; NATO Komutanlıkları ile Milli Komutanlıklar arasında sorumlulukların paylaşımı, savaş halinde acil durumun kararlaştırılması ve bu konulara ilişkin yasal düzenlemelerin hazırlanması, ajanslıkların görev alanlarına giren konularda gerekli planlama faaliyetlerinin sürdürülmesi ve süratli takviye konularına ilişkin çalışmalar Sivil-Asker İşbirliği faaliyetlerinin önemli bir kısmını oluşturmaktadır. NATO ile üye ülkeler arasındaki sivil ve askeri faaliyetlere ilişkin sorunlar, ülkelerin yasal düzenlemeleri ve idari yapıları göz önünde bulundurularak yapılan anlaşmalar vasıtası ile çözümlenmektedir. Bu kapsamda, söz konusu problemlerin çözümü için sürdürülen çalışmalar CIMIC faaliyet alanına girmektedir.

      Gerginlik ve savaş dönemlerinde, savaşta meydana gelen acil bir durumda, NATO ve üye ülkeler arasında karşılıklı yardım ve destek sağlanması için yapılan planlama çalışmaları, dış takviye kuvvetlerinin kabul edilmesi ve konuşlandırılması için yapılan anlaşmalar, bu anlaşmalarla ilgili olarak yapılan müzakerelerin tümü de CIMIC faaliyetleridir.

      Bunların yanı sıra, Varşova Paktı’nın dağılmasını müteakip, CIMIC faaliyet alanlarında da önemli değişme ve gelişmeler meydana gelmiştir. Bu faaliyetler;

      (1) Kriz yönetimi,

      (2) Barışın desteklenmesi operasyonları,

      (3) Afetlere müdahale,

      (4) İnsani yardım sağlanması,

      (5) Eğitsel etkinlikler ve tatbikatlar kapsamında yürütülen çalışmalardır.

      Soğuk savaş sonrası gelişmeler de göz önünde bulundurulduğunda, NATO’daki CIMIC faaliyetlerinin oldukça geniş bir alanı kapladığı kolayca görülebilmektedir. Ancak, doktrinel CIMIC faaliyetleri uygulamada; Harekat Öncesi, Harekat ve Harekat Sonrası Görev ve Faaliyetler olmak üzere üç kategoriye ayrılmaktadır.

      (1) Harekat Öncesi CIMIC Görev ve Faaliyetleri :

      Harekat öncesi dönemde yürütülecek faaliyetler; planlama, tavsiyelerde bulunma ve eğitsel faaliyetleri kapsamaktadır.

      Komutan ve personele operasyon bölgesindeki sivil durum ve sivil durumun harekatı nasıl etkileyebileceği hakkında gerekli bilgiler verilmesi harekatın başarısı için büyük önem taşımaktadır. CIMIC kapsamında uygulanacak planlarla ilgili olarak gerekli incelemeler ve değerlendirmeler harekat öncesinde yapılmakta olup, bu inceleme ve değerlendirmeler; bölgenin coğrafi yapısı, kültürel yapısı, yönetim biçimi, kamu hizmetleri, kitle iletişim araçları, bölgenin endüstriyel ve tarımsal yapısı, ekonomik kapasitesi, bölgede uluslar arası ve gayri resmi organizasyonların mevcudiyeti imkan ve kabiliyetleri göz önünde bulundurularak yapılmaktadır.

      Harekat öncesi yapılacak diğer bir CIMIC faaliyeti ise bölgedeki sivil durum ve diğer CIMIC konularında operasyon bölgesinde görev yapacak olan personeli eğitmektir.

      (2) Harekat Esnasında CIMIC Görev ve Faaliyetleri

      Sivil-Asker İşbirliğinin en önemli faaliyeti; harekat bölgesinde, komutanlığın konuya ilişkin planlarının uygulanmasında etkinlik sağlamaktır. Bu görevler içine resmi ve gayri resmi ilişkiler de dahil olup, söz konusu ilişkilerin tesis edilmesi ve sürdürülmesi gerekmektedir. Bunun için irtibat sağlanan ve irtibat sağlanacak olan mevcut sivil organizasyonlarla ilgili olarak sürekli güncel değerlendirmeler yapılmalı ve işbirliği bağlantıları güçlendirilmelidir. Bu kapsamda operasyon sırasında icra edilecek görevler;

      (a) İrtibat sağlanması,

      (b) Bilgi teatisi,

      (c) Anlaşmalar yapılması,

      (d) Değerlendirmelerdir.

      (3) Harekat Sonrası CIMIC Görev ve Faaliyetleri :

      Harekat sonrası safha, geçiş safhası olarak da tanımlanmaktadır. Geçiş safhası, askeri harekatın sonuçlandırılması süreci olup, askeri kesimin icra ettiği görevler ne kadar az olursa olsun geçiş süreci o kadar da kolay olmaktadır. Sivil-Asker İşbirliği; askeri operasyonların tamamlandığı ve sivil organizasyonların daha aktif bir rol aldığı geçiş döneminde de koordinasyon, yeniden konuşlanma veya görevlerin transferinde önemli bir rol oynar. Bu safhada, CIMIC faaliyetleri bu görevlerin sivil yaşamı kesintiye uğratmayacak şekilde sonuçlandırılmasına yönelik olmalıdır.

      e. Organizasyon :

      NATO’da CIMIC faaliyetlerinin yürütülmesi görevi, ilgili NATO Komutanı sorumluluğuna verilmiştir. CIMIC faaliyetlerini yürütmek üzere “Müttefik Müşterek Kuvvet Karargahlarına” bağlı olarak CIMIC personelinin de içinde yer aldığı birimler bulunmakta, bu birimlerin yapısı ve büyüklüğü kuvvet karargahlarına ve yapılacak görevlere göre değişmektedir.

      Söz konusu müşterek karargahlar; kara, deniz, hava ve lojistik unsurlardan oluşmakta olup, anılan CIMIC birimleri bu unsurlar içinde yer almaktadır. Bu birimler söz konusu unsurları desteklemekte, sivil-asker işbirliğine ilişkin planlama faaliyetleri yanında, ilave olarak istişare görevleri de yapmaktadırlar. Ayrıca sivil-asker işbirliği faaliyetlerini yürütecek “CIMIC Grupları” ile bunlara bağlı CIMIC Birlikleri de bulunmakta ve kara unsurlarını desteklemektedir.

      Anılan CIMIC Gruplarının temel görevleri, komutanın sivil-asker işbirliğine ilişkin planlarını uygulamasına destek sağlamaktır. Gruplar içinde özel görevleri yürütecek Sivil Fonksiyonel Uzmanlar (Civil Functional Specialist) da bulunmakta olup, bu uzmanlar kara unsurlarını desteklemekten, sivil organizasyonlarla irtibat sağlamaktan ve komutana teknik tavsiyelerde bulunmaktan sorumludurlar. Görev verilmesi halinde ise hava, deniz ve lojistik unsurlarını desteklemek üzere sorumlu kılınmıştır.

      CIMIC Fonksiyonel Uzmanlarının faaliyetleri geniş bir perspektif içende planlanmış olduğu için, bu uzmanların hemen hemen tüm uzmanlık alanlarından temin edilmesi öngörülmüştür. CIMIC Fonksiyonel Uzmanlarının üye ülkelerden sağlanması ön görülmekte olup, bu uzmanların temin edilmesi, görevlendirilmesi ve tabi olacakları statü ile ilgili çalışmalar devam etmektedir.