Türkiye’nin kuzeybatısını oluşturur, ismini Marmara denizinden almıştır. Avrupa kıtasındaki topraklarımızın tamamı bölge sınırları içindedir. Bölge doğuda Adapazarı ovası ile Bilecik’in doğusuna kadar uzanır.

Bölgenin güney sınırı Kazdağı’ndan başlayarak Balıkesir ovasını içine alır ve Uludağ’ın güneyinden geçer. Çanakkale açıklarındaki Gökçeada ve Bozcaada bölgede bulunur. Bölge ülkemiz yüz ölçümünün % 8,5′ine sahiptir. Yüz ölçümün büyüklüğü bakımından bölgeler arasında altıncı sıradadır.

YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ

Yer şekilleri bakımından sade görünümlü olan bölge, bölgeler arasında ortalama yüksekliği en az olandır. En önemli yükseltilerini kuzeyde Yıldız dağları, güneyde Samanlı dağları ile Uludağ oluşturur. Uludağ 2543 metre ile bölgenin en yüksek yeridir. Koru, Ganos, Biga Dağları ve Kaz Dağı bölgedeki diğer dağ sıralarıdır. 

En önemli ovaları, Ergene, Adapazarı, Bursa, Yenişehir, Karacabey, İnegöl, Pamukova, Gönen ve Balıkesir ovalarıdır.

Bölgede aşınmış tepelikler, dalgalı araziler, geniş yer tutar. Çatalca, Kocaeli, Biga ve Gelibolu platoları yer alır.

Meriç, Ergene, Sakarya ve Susurluk bölgenin en büyük akarsularıdır. Ayrıca Biga Yarımadası’nda (Çanakkale Boğazı çıkışında) denize dökülen Karamenderes ile Marmara Denizi’ne dökülen Kocabaş çayları bulunur. Bölgenin ortalama yükseltisi az olduğu için akarsuların enerji potansiyelleri düşüktür.

                             Yıldız Dağları                             Ergene Havzası                                Kaz Dağları

Bölgenin Güney Marmara Bölümü’nde tektonik oluşumlu, büyük tatlı su gölleri bulunur. Bunlar, Manyas, Ulubat, İznik, Sapanca gölleridir. Büyük Çekmece, Küçük Çekmece ile Durusu (Terkos) ise kıyı set gölleridir. Kuzey Anadolu fay hattının bir kısmı bu bölgeden geçer.

Kuş Gölü

İKLİM

Bölge, Akdeniz iklimi, Karadeniz iklimi ve karasal iklim arasında geçiş alanıdır.

Ergene Bölümü dışında, bölgede bozulmuş Akdeniz iklimi görülür. Karadeniz  ikliminin ve enlemin etkisine bağlı olarak yaz kuraklığı Akdeniz Bölgesi’ne göre daha azdır. Kışın kar yağışı olağandır. Ergene Bölümü’nde ise karasal iklim özellikleri görülür. Bölgenin kış mevsiminde en soğuk bölümü burasıdır.

Güney Marmara Bölümü’nün dağlık iç kısımlarında ve Ergene havzasında karasal iklim koşulları etkili iken, Karadeniz kıyı şeridinde Karadeniz iklimi görülür. Marmara ve Ege denizi çevresindeki 300 - 400 metre yüksekliğe kadar olan alanlarda ise Akdeniz geçiş iklimi etkilidir.

Bölge yılda ortalama 500 - 700 mm arasında yağış alır. Örneğin, İstanbul 677 mm, Bursa 696 mm, Edirne 586 mm yağış almaktadır. Yıllık ortalama sıcaklık 13-15°C’dir. İstanbul’da, en sıcak ay ortalaması 23,2°C iken, en soğuk ay ortalaması 5-6°C’dir.

BİTKİ ÖRTÜSÜ

Bölge, bitki örtüsü çeşitliliği açısından zengindir. Bu durum, bölgedeki iklim çeşitliliğinin fazla olmasından kaynaklanır. Ergene havzasının karakteristik bitki örtüsü, ormanların tahrip edilmesi ile oluşmuş antropojen bozkırdır. Yıldız Dağları’nın Karadeniz’e bakan yamaçları ile Koru ve Işık dağlarında ormanlar yer alır. Marmara ve Ege denizi çevresinde, Akdeniz ikliminin etkisi ile 300 - 400 metre yüksekliğe kadar maki toplulukları bulunur. Güney Marmara’nın yüksek kesimlerinde ise, iğne yapraklı ormanlar yer alır. Bölge, Türkiye ormanlarının % 13′ünü kaplayarak bölgeler arasında dördüncü sırada bulunur.

Marmara Bölgesi dört bölümden oluşmaktadır. Bunlar; Yıldız Dağları, Ergene, Çatalca - Kocaeli ve Güney Marmara bölümleridir.

Marmara Bölgesi’nde 11 il yer alır. Bu iller, Balıkesir, Bilecik, Bursa, Çanakkale, Edirne, İstanbul, Kırklareli, Kocaeli, Sakarya, Tekirdağ, Yalova’dır.